• SENDİKAL NEDENLERLE FESİHTE İŞE İADE TAZMİNATININ İŞÇİNİN BAŞVURUSU İŞE BAŞLATMA VE BAŞLATMAMA KOŞULUNA BAĞLI OLMAKSIZIN BELİRLENECEĞİ

     
    YARGITAY
    9. HUKUK DAİRESİ
     
    Esas No.
    Karar No.
    Tarihi:
    2013/10649
    2014/5264
    20.02.2014
    İlgili Kanun / Madde
    4857 S. İşK. /17-21
    6356 S. STK/25
       
    • SENDİKAL NEDENLERLE FESİHTE İŞE İADE TAZMİNATININ İŞÇİNİN BAŞVURUSU İŞE BAŞLATMA VE BAŞLATMAMA KOŞULUNA BAĞLI OLMAKSIZIN BELİRLENECEĞİ
    • İŞE İADE TAZMİNATININ YILLIK İZİN BEKLEME SÜRELERİNDEKİ KIDEME GÖRE BELİRLENECEĞİ
     
    ÖZETİ Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş  Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir.
                Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır. İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.
     
     
                 

    DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
                Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
                Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi E.Sevgi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
                A) Davacı İsteminin Özeti:
                Davacı vekili;  davacının 29.04.1986 tarihinden itibaren davalı şirkette  çalıştığını, "hizmetinden istifade edilemediği" gerekçesiyle iş akdinin sona erdirildiğini  4857 Sayılı Yasanın 19/1 maddesi gereğince fesih sebebinin açık ve kesin olmaması halinde fesih işleminin geçersiz olup, fesih işleminde geçerli ve haklı bir sebep gösterilmediği, davada işe iade şartlarının mevcut olduğunu, işçinin verimsizliğinin tanıkla ispat edilemeyeceği, feshe son çare olarak başvurulduğunun ispatı gerektiğini,  bu nedenlerle  feshin geçersizliğini tespiti ile davacının işe iadesine, iş verenin işçiyi işe başlatmaması halinde 8 aylık brüt ücreti tutarında tazminatın, boşta geçen sürelere ilişkin 4 aylık ücretin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
                B) Davalı Cevabının Özeti:
                Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş akdinin yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerle geçerli nedenle feshedildiğini davacının kıdem ve ihbar tazminatlarını ödendiğini emekliliğe hak kazandığını, davanın kabulü halinde işe başlatmama tazminatının alt sınırdan belirlenmesi gerektiği bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
                C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
                Mahkemece, iş sözleşmesinin işverence geçerli neden bulunmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
                D) Temyiz:
                Kararı davalı temyiz etmiştir.
                E) Gerekçe:
                Davalı işverence feshin geçerli sebebe dayandığı ispatlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiş olması dosya içeriğine uygun olup, davalı tarafın bu yöndeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
                Ancak;4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş  Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir.
                Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır. İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.
                Somut olayda, davacı 29.04.1986-11.02.2013 tarihleri arasında çalışmıştır. Kıdem süresi ve fesih sebebine göre işe başlatmama tazminatının 7 ay yerine 6 ay olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun olacaktır.
                4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar   verilmiştir.
    HÜKÜM:
                Yukarda açıklanan gerekçe ile;
                1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
                2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
                3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 6 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
                4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
                5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
                6. Davacının yaptığı 39.00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
                7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
                8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,  kesin olarak 20.02.2014 tarihinde  oybirliği ile karar verildi.
     

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ