• KENDİ NAM VE HESABINA TARIMSAL FALİYETTE BULUNAN SİGORTALININ AİLE REİSİ OLMADIĞI GEREKÇESİYLE SİGORTALI OLMA HAKKINDAN YOKSUN BIRAKILA-MAMASI

    İlgili Kanun / Madde
    1479S.BAĞ-KUR/63

    T.C
    YARGITAY
    10. HUKUK DAİRESİ
                                  
    Esas No.   2005/11301
    Karar No. 2005/12314
    Tarihi:      28.11.2005                            

    l KENDİ NAM VE HESABINA TARIMSAL FALİYETTE BULUNAN SİGORTALININ AİLE REİSİ OLMADIĞI GEREKÇESİYLE SİGORTALI OLMA HAKKINDAN YOKSUN BIRAKILA-MAMASI

    ÖZETİ: Mahkemece; davacının evli olduğu, geçiminin birlikte tarımsal faaliyette bulunan eşi İsmail Yıldız tarafından karşılandığı, aile reisliği kavramının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
    Dava dosyasındaki bilgi ve belgelere ve özellikle ürün bedellerinden 31.10.1994 tarihinden itibaren her yıl sürekli olarak kesilip Bağ-Kur hesabına yatırılan tevkifat belgelerine göre davacının 01.11.1994 tarihinden itibaren kendi adına tarımsal faaliyette bulunduğunun açıkça anlaşılmasına, Anayasa’nın 60. maddesinde “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatını kurar” hükmünün öngörülmüş bulunmasına, 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 743 sayılı eski Medeni Kanun’un 152. maddesinde düzenlenen aile reisliği kavramının kaldırılmış 2926 sayılı Kanun’un aile reisliği kavramını içeren 2. maddesinin, 24.07.2003 gün ve 4956 sayılı Kanun’un 48. maddesi ile Medeni Kanundaki düzenlemeye paralel olarak değiştirilmiş olmasına, maddi hukukun; her zaman, hayatın değişen sosyal akışı içinde gelişen tüm olayları ve ayrıntıları kurallaştırma gücüne sahip olmadığı da dikkate alınarak çıkarlar dengesi ve adalet duygularını gözeterek toplumun gereksinmelerini karşılamakla yükümlü bulunan yargı organlarının, sigortalılar aleyhine düzenlemeler içeren yasa maddelerinin ortadan kaldırıldığı durumlarda, yasa koyucunun amacı da gözönünde bulundurularak, söze oranla öze üstünlük tanıyan bir yorumla sonuca varması ve buna göre davacının 01.11.1994-01.02.2004 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken anayasal bir hak olan sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıracak şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

      DAVA: Davacı, 01.11.1994 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
    Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
    Hükmün, davacı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
    25.02.1945 doğumlu olup, 12.03.1987 tarihinde evlenen, 01.02.2004 tarihi itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilen, celbedilen tapu kayıtlarına göre adına kayıtlı çok sayıda taşınmazı bulunan, Tariş S.S. 125 Nolu Bozdoğan Pamuk Tarım Satış Kooperatifine sattığı ürün bedelinden ilk kez 31.10.1994 tarihinde prim tevkifatı yapılan davacı 01.11.1994-01.02.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tescil ve tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece; davacının evli olduğu, geçiminin birlikte tarımsal faaliyette bulunan eşi İsmail Yıldız tarafından karşılandığı, aile reisliği kavramının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
    Dava dosyasındaki bilgi ve belgelere ve özellikle ürün bedellerinden 31.10.1994 tarihinden itibaren her yıl sürekli olarak kesilip Bağ-Kur hesabına yatırılan tevkifat belgelerine göre davacının 01.11.1994 tarihinden itibaren kendi adına tarımsal faaliyette bulunduğunun açıkça anlaşılmasına, Anayasa’nın 60. maddesinde “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatını kurar” hükmünün öngörülmüş bulunmasına, 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 743 sayılı eski Medeni Kanun’un 152. maddesinde düzenlenen aile reisliği kavramının kaldırılmış 2926 sayılı Kanun’un aile reisliği kavramını içeren 2. maddesinin, 24.07.2003 gün ve 4956 sayılı Kanun’un 48. maddesi ile Medeni Kanundaki düzenlemeye paralel olarak değiştirilmiş olmasına, maddi hukukun; her zaman, hayatın değişen sosyal akışı içinde gelişen tüm olayları ve ayrıntıları kurallaştırma gücüne sahip olmadığı da dikkate alınarak çıkarlar dengesi ve adalet duygularını gözeterek toplumun gereksinmelerini karşılamakla yükümlü bulunan yargı organlarının, sigortalılar aleyhine düzenlemeler içeren yasa maddelerinin ortadan kaldırıldığı durumlarda, yasa koyucunun amacı da gözönünde bulundurularak, söze oranla öze üstünlük tanıyan bir yorumla sonuca varması ve buna göre davacının 01.11.1994-01.02.2004 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken anayasal bir hak olan sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıracak şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
    O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
    SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.11.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.





     

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ