• İŞLETME DÜZEYİNDE TİS YETKİSİ İÇİN İŞYERLERİNİN AYNI İŞKOLUNDA OLMASININ GEREKMESİ

     
      YARGITAY
    9. HUKUK DAİRESİ
     
    Esas No.
    Karar No.
    Tarihi:
     2016/17318
    2016/13604
    07.06.2016
    İlgili Kanun / Madde

    6356 S. STSK/34,41

     
       
    • İŞLETME DÜZEYİNDE TİS YETKİSİ İÇİN İŞYERLERİNİN AYNI İŞKOLUNDA OLMASININ GEREKMESİ
    • YETKİLİ MAHKEMENİN İŞLETME MERKEZİNİN BAĞLI OLDUĞU ÇALIŞMA İŞ KURUMUNUN BULUNDUĞU YER MAHKEMESİNİN OLACAĞI
      ÖZETİ  6356 sayılı Sendikalar Kanununun m.34/2 uyarınca “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir.” Buna göre farklı işkollarında yer alan işyerlerinin birlikte işletme sayılması mümkün değildir. 
    Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamından, işverene ait işyerlerinin faaliyet kodlarının ...’ya işveren tarafından bildirildiği, işverenin bu beyanı doğrultusunda işkollarının belirlendiği, buna göre yetki tespitine konu olan 2 işyerinin, “11 nolu işkolunda” bulunduğu, işverene ait diğer işyerlerinin ise farklı işkollarında yer aldığı anlaşılmaktadır. 
    Bu nedenle işverene ait tüm işyerlerinin, farklı işkollarında yer alan işyerlerini de kapsayacak şekilde işletme olarak nitelendirilmesi ve işletme merkezinin de İstanbul olduğu kabul edilerek İstanbul İş Mahkemelerine yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır. 
    Mahkemece yapılacak iş, yetki tespitine konu olan ve Kocaeli ve Tarsus’ta bulunan iki işyerinin birlikte işletme oluşturduğunun kabulüyle, bu işletmenin merkezinin neresi olduğunun araştırılması, sonucuna göre 6356 sayılı Sendikalar Kanunun m.2/c bendi gereğince yetki hususunun değerlendirilmesidir.
    .
     
     
                 


    DAVA : Davacı, olumlu yetki tespitinin iptaline karar verilmesini istemiştir.
    Yerel mahkemece, yetkisizlik kararı verilmiştir. 
    Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
    A) Davacı İsteminin Özeti:
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sendikasının 05.05.2014 günlü müracaatı ile ... 1.kısım ... adresinde bulunan müvekkil şirkete ait ünitede, ... Müdürlüğünce 09.05.2014 gün ve 68656013/103.02/7733 sayılı yazı ile toplu sözleşme yapma yetkisi verildiği;... Müdürlüğünün söz konusu yazısı 14.05.2014 tarihinde ...olarak tebliğ edildiği; gönderilen yazının bilgi notundan Tarsus ünitesinin de dahil edildiğini anlaşıldığını; gönderilen yetki yazısının muhatabının ... ...ve Sanayi Anonim Şirketi olduğunu; şirketin merkezinin, ekte sunulan Ticaret Sicili gazetesinde de görüleceği üzere, ... olduğunu; yetki yazısının bu adrese tebliğ edilmesi gerektiğini; ... adresine yapıldığı için itirazı Gebze İş Mahkemesine yaptıklarını; sadece Kocaeli Bölgesi konusuna giren yetki tespit talebi olmadığından yetki itirazında bulunduklarını, şirket merkezinin İstanbul Maltepe ‘de bulunması nedeniyle ... İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu; gerçek personel sayısına göre tespitin yapılmadığını, ekte sunulan sigortalı hizmet listeleri ve ilgili Sosyal Sigortalar Kurumu Müdürlüğünden celp edilecek belgeler incelendiğinde sendikanın gerekli çoğunluğu elde edemediğinin görüleceğini ileri sürerek yetki tespitinin iptalini talep ve dava etmiştir.
    B) Davalı Cevabının Özeti:
    Davalı Bakanlık cevap dilekçesi sunmamıştır. 
    Asli müdahil ... ve ... ‘da bulunan işyerlerini kapsayacak şekilde işletme düzeyinde yetki tespiti yapıldığını , şirket merkezinin İstanbul’da bulunması sebebiyle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini savunmuştur.
    C) Mahkemenin kararı Dairemizin 2014/31274 Esas 2014/32408 Karar sayılı ilamı ile özetle ve sonuç olarak “Mahkeme tarafından bu işyerlerinin işletme oluşturup oluşturmadığı değerlendirildikten sonra işletme merkezinin, yani tespit kapsamındaki işletmenin idare edildiği yer belirlenmeli ve bu tespite göre de işletme merkezinin bağlı olduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün görevli makam olarak tanımlandığı göz önünde bulundurularak davaya bakma yetkisinin hangi yer mahkemesine ait olduğu değerlendirilerek, gerektiğinde dava yetki yönünden reddedilmelidir. Mahkemece bu esaslara aykırı olarak eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.” gerekçesiyle bozulmuştur. 
    D) Yerel Mahkemenin Kararının Özeti:
    Mahkemece, bozmaya uyma kararı verilmiş, yapılan yargılama sonunda, 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 79. maddesi uyarınca, görevli mahkemenin Kanunun 2. Maddesinde belirtilen görevli makam olan işyeri Toplu İş Sözleşmesi için işyerini, işletme Toplu İş Sözleşmesi için işletme merkezinin bağlı bulunduğu yer olduğunu, buna göre ... Çalışma İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün bulunduğu yer olan İstanbul Nöbetçi İş Mahkemesinin yetkili olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. 
    E) Temyiz:
    Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. 
    F) Gerekçe:
    6356 sayılı Sendikalar Kanununun m.34/2 uyarınca “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir.” Buna göre farklı işkollarında yer alan işyerlerinin birlikte işletme sayılması mümkün değildir. 
    Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamından, işverene ait işyerlerinin faaliyet kodlarının ...’ya işveren tarafından bildirildiği, işverenin bu beyanı doğrultusunda işkollarının belirlendiği, buna göre yetki tespitine konu olan 2 işyerinin, “11 nolu işkolunda” bulunduğu, işverene ait diğer işyerlerinin ise farklı işkollarında yer aldığı anlaşılmaktadır. 
    Bu nedenle işverene ait tüm işyerlerinin, farklı işkollarında yer alan işyerlerini de kapsayacak şekilde işletme olarak nitelendirilmesi ve işletme merkezinin de İstanbul olduğu kabul edilerek İstanbul İş Mahkemelerine yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır. 
    Mahkemece yapılacak iş, yetki tespitine konu olan ve Kocaeli ve Tarsus’ta bulunan iki işyerinin birlikte işletme oluşturduğunun kabulüyle, bu işletmenin merkezinin neresi olduğunun araştırılması, sonucuna göre 6356 sayılı Sendikalar Kanunun m.2/c bendi gereğince yetki hususunun değerlendirilmesidir.
    Mahkemece resen araştırma yükümlülüğüne aykırı olarak eksik araştırma ile İstanbul İş Mahkemelerine yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
    F) Sonuç:
    Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 07.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ