• İŞ BULMAYA ARACILIK

    İlgili Kanun / Madde
    4857 S.İş.K/2,18-21

    T.C.
    YARGITAY
    9. HUKUK DAİRESİ                                                                             

    Esas No: 2005/774
    Karar No: 2005/11838
    Tarihi: 04.04.2005         

    l İŞ BULMAYA ARACILIK
    l ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN BULUNMAMASI
    l GEÇERSİZ FESİH

    ÖZETİ: 4857 sayılı İş Kanununun 90. maddesi uyarınca Türkiye İş Kurumu’ndan 16.8.2004-16.8.2007 tarihleri arasında çalışmak üzere özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunmak üzere izin alan dava dışı Adecco istihdam Hizmetleri Ltd. Şti.nden ve yasanın yürürlük başlangıç tarihinden önce davalı Adecco Hizmet ve Danışmanlık AŞ.nin davacıyı istihdam edecek bir işyeri olmaksızın yaptığı sözleşme iş bulmaya aracılık sözleşmesinde olup, davacı ile aralarında iş sözleşmesinin temel unsuru olan bağımlı olarak iş görme söz konusu değildir.
    Böyle olunca belirli süreli olarak düzenlenen iş sözleşmesine itibar edilemez. Öte yandan diğer davalı IBM Türk Ltd. Şirketi ile davacının arasında fiili iş sözleşmesi geçerli bir neden bulunmaksızın feshedilmiş bulunmaktadır.

    DAVA: Davacı, feshin geçersizliği ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
    Davacının davalılardan ADECO Hizmet ve Danışmanlık AŞ. ile yaptığı 1.4.2003 tarihli süreç belirli hizmet sözleşmesinin 7.maddesinde işyeri “işverenin yukarıda belirtilen adresinde veya taşınabileceği yeni adresindeki işyeri ve/veya işverenin iş göreni çalıştırmayı uygun göreceği başka yerlerdir.” şeklinde tanımlanmıştır. Sözleşmenin H.maddesinde ise “işbu Süresi Belirli Hizmet Akdi İşveren tarafından süre bitmeden 10 gün evvel uzatılmış olduğu personele bildirilmemiş ise müddeti sonunda başkaca ihbara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer” denilmiştir.
    Davalı IBM Türk Ltd. Şti.cevap dilekçesinde ADECCO şirketinin bir hizmet şirketi olup sadece kendi şirketlerine değil, değişik şirketlere kendi elemanları ile kendi işyeri numarası altında hizmet ettiğini, bu nedenle anılan şirketle aralarında taşeronluk ve alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını savunmuştur.
    Mahkemece davacının feshin geçersizliğine ve işe iadeye ilişkin talebi davacının bir projenin davacı tarafından yerine getirilmesi amacıyla sadece bir yıl için yapılmış belirli süreli iş sözleşmesinin yenilenmemesi nedeniyle sona erdiği gerekçesiyle reddedilmiştir.
    Karar davacı tarafça temyiz edilmiştir.
    Davacının davalı ADECCO ile imzaladığı iş sözleşmesine rağmen diğer davalı IBM işyerinde çalışmıştır. İş sözleşmesi IBM Türk Limited Şirketinin davalı ADECCO Hizmet ve Danışmanlık AŞ.ne yazdığı 18.3.2004 tarihli yazıda mekanizasyon projesinin tamamlanma tarihi olan 31.3.2004 tarihinden sonraki dönemde ayrı bir eleman çalışmasına ihtiyaçları kalmadığı gerekçesiyle davacının 31.3.2004 tarihinde tahsisine son verilmesinin istenilmesi üzerine 1.3.2003 tarihinde adecco davacıya tahsis ettiği anılan işyerindeki iş sözleşmesine son verilmiştir.
    Adeco AŞ.ile IBM Türk Ltd.Şirketi arasında yapılan IBM Teknik olmayan Hizmetler Sözleşmesinin “Diğer Uygulanabilir Koşullar” başlıklı bölümünün beşinci paragrafında “yüklenici hizmetleri yerine getirmek” üzere görevlen-direceği elemanların gelir vergisi ve sosyal güvenlik kesintileri de dahil olmak üzere ücretlerinin ödenmesinden, tazminat, maluliyet, sakatlık ve benzeri ödemelerinden kısaca, istihdam ettiği elemanların İş Kanunu ve Hizmet Sözleşmesinden doğan tüm haklarından münferiden sorumludur.” yolundaki düzenleme yapılmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 90. maddesi uyarınca Türkiye İş Kurumu’ndan 16.8.2004-16.8.2007 tarihleri arasında çalışmak üzere özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunmak üzere izin alan dava dışı Adecco istihdam Hizmetleri Ltd.Şti.nden ve yasanın yürürlük başlangıç tarihinden önce davalı Adecco Hizmet ve Danışmanlık AŞ.nin davacıyı istihdam edecek bir işyeri olmaksızın yaptığı sözleşme iş bulmaya aracılık sözleşmesinde olup, davacı ile aralarında iş sözleşmesinin temel unsuru olan bağımlı olarak iş görme söz konusu değildir.
    Böyle olunca belirli süreli olarak düzenlenen iş sözleşmesine itibar edilemez. Öte yandan diğer davalı IBM Türk Ltd. Şirketi ile davacının arasında fiili iş sözleşmesi geçerli bir neden bulunmaksızın feshedilmiş bulunmaktadır.
    Bu durumda davanın kabulü yerine reddi yolundaki mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve 4857 sayılı İş Kanununun 20/3 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
    HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
    l-) İstanbul 8. İş Mahkemesinin 6.7.2004 tarih 2004/327-605 Sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
    2-) Davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının IBM Türk Ltd. Şirketindeki işe iadesine,
    3-) Davalı Adecco Hizmet ve Danışmanlık AŞ.hakkındaki davanın reddine,
    4-) Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4  aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine,
    5-) Davacının işe iade için süresi içinde işverene başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,
    6-) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
    7-) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 350 YTL vekalet ücretinin davalı IBM Türk Ltd. Şti.den alınarak davacıya ödenmesine, 350 YTL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Adecco Hizmet ve Danışmanlık AŞ.ne verilmesine,
    8-) Davacı tarafından yapılan 39 YTL yargılama giderinin davalı IBM Türk Ltd.Şti.den alınarak davacıya ödenmesine,davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
    9-) Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, kesin olarak 4.4.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.


     

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ