• GERÇEK ÜCRETİN BELİRLENMESİNİN GEREKMESİ

    YARGITAY
    21.HUKUK DAİRESİ
     
    Esas No.
    Karar No.
    Tarihi:
    2011/3676
    2012/25022
    27.12.2012
    İlgili Kanun / Madde
    506 S. SSK/79
     
    • GERÇEK ÜCRETİN BELİRLENMESİNİN GEREKMESİ
     
    ÖZETİ Davacı işçi, işyerinde nitelikli işçi (satın alma sorumlusu ) olarak çalıştığını ileri sürmektedir.
    Mahkemece yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir
     
                 

    Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/12/1997-31/11/2004 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
    Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
    Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi İbrahim Polat tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
    Dava, davacının 01.12.1997-21/11/2004 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen prime esas ücretinin tespiti istemine ilişkindir.
    Mahkemece, davacının 01.12.1997-21/11/2004 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde son ücretinin aylık brüt 800 TL olduğu, önceki dönemler için ise asgari ücretin 1,8 katı olduğu esas alınarak hesaplanan bilirkişi raporuna göre hükümde belirtildiği gibi davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik aştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
    Uyuşmazlık, davacının prime esas aylık kazancının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.
    506 sayılı Yasa'nın 79/10.maddesine göre " Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacaklan ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır."
    Somut olayda,davacı tarafından sunulun Garanti Bankası ve Koçbank'tan kredi kartı alınması için verildiği belirtilen 08.02.2002 tarihli ücret hesap pusulasında brüt 700 TL , 21.11.2002 tarihli ücret hesap pusulasında ise 1.500 TL. olarak gösterilmiştir. Bu belgelere, gösterilen miktarlar davacının son aldığı aylık ücretin 800 TL olduğu yolundaki beyanı ile çelişmesi nedeni ile itibar edilemez. Öte yandan, başka bir dosya için Adapazarı Ticaret ve Sanayi Odasından verilen cevabi yazıya göre emsal ücretin 1.000 YTL. olduğu yolundaki ücret araştırması da yeterli olmadığı gibi dinlenen tanık beyanlannda da davacının aldığı ücret hususunda tam bir açıklık bulunmamaktadır. Davacının aylık ücretlerinin belirlenmesinde eksik araştırma yapılmıştır.
    Davacı işçi, işyerinde nitelikli işçi (satın alma sorumlusu ) olarak çalıştığını ileri sürmektedir.
    Mahkemece yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.
    Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
    O halde, davalı kurumun ve davalı işverenin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
    SONUÇ:   Hükmün  yukarıda   açıklanan   nedenlerle  BOZULMASINA,   bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden Kromel Mak. San Ve Tic A.Ş'ye iadesine 27.12.2012 gününde oybirliği ile kara verildi.
     

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ