• İŞE İADE TAZMİNATININ KIDEME GÖRE BELİRLENMESİ

     
    YARGITAY
    9. HUKUK DAİRESİ
     
    Esas No.
    Karar No.
    Tarihi:
    2007/29949
    2008/7007
    31.03.2008
    İlgili Kanun / Madde
    4857 S. İşK/2,17,41,57
       
    • İŞE İADE TAZMİNATININ KIDEME GÖRE BELİRLENMESİ
    • HAKİMİN GENEL HUKUK BİLGİSİYLE ÇÖZÜMLEYEBİLECEĞİ KONULARDA BİLİRKİŞİYE BAŞVURULAMAYACAĞI
      ÖZETİ: Hizmet süresi ve fesih nedenine göre yıllık hizmeti davacı için anılan tazminatın üst sınırdan belirlenmesine karar verilmesi hatalıdır. Dosya İçeriğine göre söz konusu tazminatın davacının 5 aylık ücreti tutan olarak belirlenmesi uygun görülmüştür.
    Öte yandan, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 275. maddesinde belirtildiği gibi, mahkeme çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin görüsüne başvurabilir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez. Somut uyuşmazlıkta davacının davranırlarından kaynaklanan haklı ya da geçerli nedenle is sözleşmesinin feshi konusunda mahkemece bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkeme hâkiminin genel hukuk bilgisi ile çözümlenmesi mümkün olan bu konuda bilirkişi dinlemesi yönüne gitmesi anılan usul kuralına aykırıdır
                 

    DAVA                     : Davacı, feshin geçersizliğine ve ise iadesine karar verilmesini istemiştir.
    Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
    Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hâkimi S.Göktaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
    Davacı isçi, is sözleşmesinin geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile ise iadesine ve buna bağlı tazminat ile boşta geçen süre ücretinin hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.
    Davalı işveren is sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
    Mahkemece feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile feshin geçersizliğine ve davacı isçinin ise iadesine, ise başlatma tazminatının 8 aylık ücret tutan olarak ve çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesine karar verilmiştir.
    Hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
    Davalı işverence feshin geçerli nedene dayandığı kanıtlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının ise iadesine karar verilmiş olması dosya içeriğine uygun olup, davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.
    4857 Sayılı Yasanın 21. maddesinin birinci fıkrasında ise başlatmama tazminatının alt ve üst sınırlan gösterilmiş olup; bu sınırlar arasında isçinin kıdemi, fesih sebebi gibi hususlar nazara alınarak bir belirleme yapılmalıdır. Hizmet süresi ve fesih nedenine göre yıllık hizmeti davacı için anılan tazminatın üst sınırdan belirlenmesine karar verilmesi hatalıdır. Dosya İçeriğine göre söz konusu tazminatın davacının 5 aylık ücreti tutan olarak belirlenmesi uygun görülmüştür.
    Öte yandan, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 275. maddesinde belirtildiği gibi, mahkeme çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin görüsüne başvurabilir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez. Somut uyuşmazlıkta davacının davranırlarından kaynaklanan haklı ya da geçerli nedenle is sözleşmesinin feshi konusunda mahkemece bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkeme hâkiminin genel hukuk bilgisi ile çözümlenmesi mümkün olan bu konuda bilirkişi dinlemesi yönüne gitmesi anılan usul kuralına aykırıdır.
    Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İs Kanunun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

    SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
    l-)Alaşehir 1.Asliye Hukuk (İs) Mahkemesinin 28.2.2007 gün ve 105–57 sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
    2-)İşverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının ise iadesine,
    3-)Davacının yasal sürede ise başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 5 aylık ücreti olarak belirlenmesine,
    4-)Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,
    5-)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
    6-)Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 500.YTL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
    7-)Davacı tarafından yapılan ( 150,00 ) YTL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
    8-)Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine kesin olarak oybirliğiyle 31.3.2008 tarihinde karar verildi.

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ