• ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN OLUP OLMADIĞININ BELİRLENMESİNİN GEREKMESİ

     
    YARGITAY
    9. HUKUK DAİRESİ
     
    Esas No.
    Karar No.
    Tarihi:
    2008/4517
    2008/6908
    31.03.2008
    İlgili Kanun / Madde
    4857 S. İşK/2,17,41,57
       
    • ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN OLUP OLMADIĞININ BELİRLENMESİNİN GEREKMESİ
    • DAHİLİ DAVALI KURUMUNUN BULUNMAMASI
    • ISLAH YOLUYLA DA OLSA HASIM DEĞİŞTİRİLEMEYECEĞİ
      ÖZETİ: Deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak davalı şirket ile diğer davalı Tariş arasındaki ilişkinin asıl -alt işveren ilişkisi olup olmadığı »yapılan işin sürekli olup olmadığı buna göre davacının hizmet süresi ve fesih konusu yeni bir değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.
    Öte yandan kabul şekline göre de, usul hukukumuzda dâhili davalı kurumu yoktur. Açılmış olan dava ıslah yoluyla dahi olsa diğer davalılara teşmil edilemez. Islahen dahi olsa hasım değiştirilmesi ve 3.kişinin davalı durumuna konulması HUMK.nun 83.maddesine uygun değildir (HGK 22.12.1971 gün 4-938-766) Buna göre davaya dahil edilen davalı hakkında açılan davanın bu gerekçe ile reddi gerekirken sorumluluğu bulunmadığından bahisle reddi  hatalıdır.
                 

    DAVA                    :Davacı, kıdem ve kötü niyet tazminatları, izin ücreti, fazla mesai, genel tatil, ihbar tazminatı, ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
    Hüküm süresi içinde davacı ve davalı Altunlar Uluslararası Nakl Taah San ve Tic Ltd Şti avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M.Göçer tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
    Davacı; davalı Tariş Pamuk Tarım Satış Kooperatifinin yükleme işlerini üstlenen davalı Altunlar Uluslar arası Nak.Ltd.Şti.işçisi olarak TARİŞ'e ait Pamuk depolama işletmesinde 09.10.2000 tarihinde çalışmaya başladığını, aralıksız çalışmasına rağmen çalışmalarının kuruma eksik bildirildiğini öğrenmeleri üzerine diğer işçilerle birlikte SSK'na şikayette bulunduklarını ve bunun üzerine hizmet akitlerinin diğer işçilerle birlikte 30.04.2004 tarihinde kötü niyetle feshedildiğini belirterek kıdem tazminatı,ihbar tazminatı ve bir kısım işçilik alacaklarım talep etmiştir.
    Davalı şirket; davacının serbest hamal olarak çalıştığını, yük taşınacağı zaman, bulundukları noktalardan, taşıyacakları malların taşıma ücreti hususunda anlaşma sağlandıktan sonra mallan taşıdıklarını ve taşıdıkları her mal için ücretlerini, taşıma işinin bitiminde aldıklarını, müvekkil işyerinde sürekli bir çalışması bulunmadığım, kendi nam ve hesabına piyasadan iş çıktığında yük taşıdığından ve taşıdığı yük karşılığı ücretini aldığından ve müvekkil firmanın elemanı da olmadığından, 506 sayılı yasanın 3.maddesi kapsamında değerlendirilerek sigortalı yapılmasının mümkün olmadığını savunmuştur.
    Davalı Tariş; davalı şirket ile aralarında İş Kanunu Md.2/6 maddesi kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığım, birliğe ait Pamuk Depolama İşletmesinin, 2000/2003 iş yıllarında ithalen satın aldığı malların liman ve gümrükten depo ve kooperatiflere nakliyesi işini ihale usulü ile başka firmalara verdiğini, davalı şirketin de bu şekilde sözleşme ile ihtiyaç duyulan nakliye isini üstlendiğini, yükleme ve hamaliye isi yaptırılmadığını, ihale ile verilen bu islerde süreklilik bulunmadığım, davacı ile aralarında hizmet akdi ilişkisi bulunmadığım savunmuştur.
    Mahkemece; İzmir gümrüğünden ve serbest bölgeden, isletme depolarına pamuk nakliyesi ismin davalı şirket tarafından üstlenildiği, davacının iş olduğu zaman çağrılmak ve üstlenilen işin tamamlanması ile sınırlı olmak üzere çalışmış olduğu çalışma sistemine göre Tariş ve dâhili davalı 107 nolu Kooperatifin sorumlu tutulamayacağı gerekçesi karar verilmiştir.
    Dosya içeriğinden davalı şirketin İzmir gümrüğünden ve serbest bölgeden davalı Tarişe ait ithalen satın alman malların depo ve kooperatiflere nakliyesi işi yanında, 1999/2005 yıllan arası davaya dâhil edilen S.S.107 Nolu Menemen Pamuk Tarım Satış Kooperatifinin hamaliye işlerini de üstlendiği anlaşılmaktadır. Davacıda anılan Menemen işyerinde çalıştığını iddia etmekte ve davacı tanıkları da bu hususu doğrulamaktadır. Diğer yandan seri halde açılan dava dosyalarında bir kısım davacıların (İsmet Yıldız, Celalettin Yolcunun) gerekçeye esas teşkil eden ihale ile üstlenilen işlerin yapıldığı dönemler haricinde davalı şirket nezdinde SSK kaydının bulunduğu tespit edilmektedir. Buna göre davacıların davaya dâhil edilen S.S.107 Nolu Menemen Pamuk Tarım Satış Kooperatifi iş yerinde iddia edilen dönemlerde çalışıp çalışmadığı üzerinde durulmalı dosya içeriği ve tarafların bu yönde gösterecekleri deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak davalı şirket ile diğer davalı Tariş arasındaki ilişkinin asıl -alt işveren ilişkisi olup olmadığı »yapılan işin sürekli olup olmadığı buna göre davacının hizmet süresi ve fesih konusu yeni bir değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.
    Öte yandan kabul şekline göre de, usul hukukumuzda dâhili davalı kurumu yoktur. Açılmış olan dava ıslah yoluyla dahi olsa diğer davalılara teşmil edilemez. Islahen dahi olsa hasım değiştirilmesi ve 3.kişinin davalı durumuna konulması HUMK.nun 83.maddesine uygun değildir (HGK 22.12.1971 gün 4-938-766) Buna göre davaya dahil edilen davalı hakkında açılan davanın bu gerekçe ile reddi gerekirken sorumluluğu bulunmadığından bahisle reddi  hatalıdır.
    SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 31.3.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

© 2019 - ÇALIŞMA VE TOPLUM DERGİSİ